Jesteś tutaj

Przedszkola

Czy tzw. ustawa przedszkolna zakazała organizowania zajęć dodatkowych dla dzieci?

Nie jest prawdą, że ustawa zabrania prowadzenia tzw. zajęć dodatkowych. Wręcz przeciwnie – samorządy otrzymują od września dotację, dzięki której mogą opłacać dodatkowe zajęcia – takie, jak np. lekcje języka angielskiego dla czterolatków (dla pięciolatków nauka jezyka obcego należy do zajęć obowiązkowych). To oznacza, że rodzice nie będą musieli wykładać dodatkowych pieniędzy ze swojej kieszeni. Fundusze, które można przeznaczyć także na ten cel, będą wpływać do samorządów z dotacji z budżetu państwa.

Dotacja, za okres wrzesień – grudzień 2013 r. wynosi 500 mln zł, z czego:

  • 171,2 mln zł na rekompensatę wpływów do gmin z tytułu zmniejszonych opłat wnoszonych przez rodziców (średnio w kraju około 1/3 wysokości dotacji);
  • 332,4 mln zł na rozwój wychowania przedszkolnego, w tym poszerzanie oferty przedszkoli (np. poprzez organizację zajęć dodatkowych) oraz tworzenie nowych miejsc wychowania przedszkolnego.

W 2013 roku dotacja wyniosła 414 zł na każde dziecko objęte wychowaniem przedszkolnym (w przedszkolu, oddziale przedszkolnym lub innej formie wychowania przedszkolnego), bez względu na wiek. Oznacza to, że na 25-osobowy oddział przedszkolny przekazywana była miesięcznie kwota w wysokości 2587,5 zł (do końca 2013 roku było to 10350 zł). Samorządy mogą i powinny wykorzystać przekazaną im dotację m.in. na organizację tzw. zajęć dodatkowych.

Należy także podkreślić, że zajęcia takie, jak rytmika, taniec, zajęcia plastyczne itp. znajdują się w podstawie programowej. Ich realizacja należy do obowiązków przedszkola. W przypadku zajęć dodatkowych, które nie mieszczą się w podstawie programowej, możliwe i wskazane jest zatrudnienie nauczyciela posiadającego odpowiednie kompetencje lub wykorzystanie umiejętności nauczyciela w przedszkolu. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rodziców, MEN uzupełnił podstawę programową wychowania przedszkolnego o język obcy nowożytny (np. angielski).

Reasumując, przedszkole nadal może rozszerzać swoją ofertę zajęć o tzw. zajęcia dodatkowe (czyli np. naukę języka obcego, szachy czy garncarstwo). Opłaty dla rodziców za przedszkole nie mogą być jednak z tego tytułu wyższe.

Aby zorganizować prowadzenie tzw. zajęć dodatkowych, dyrektor przedszkola może:

  • powierzyć prowadzenie takich zajęć nauczycielom zatrudnionym w przedszkolu zgodnie z ich kompetencjami;
  • zatrudnić nowych nauczycieli, posiadających odpowiednie kompetencje do prowadzenia konkretnego typu zajęć;
  • podpisać umowę z firmą zewnętrzną na prowadzenie takich zajęć (nie zwalnia to dyrektora przedszkola z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa dzieci i opieki nad nimi).

Czy dotacja dotyczy również dzieci sześcioletnich?

Dotacja dla gmin naliczana jest na wszystkie dzieci korzystające z wychowania przedszkolnego, również na 6-latki kontynuujące obowiązkowe przygotowanie przedszkolne, niezależnie od tego ile godzin przebywają w przedszkolu.

Dlaczego przedszkola są ważne?

Pierwsze lata życia dziecka decydują o jego rozwoju i dalszych losach. Większość wrodzonych zdolności rozwija się intensywnie właśnie w wieku przedszkolnym.

Wcześniejszy udział w zorganizowanej edukacji gwarantuje wcześniejszą diagnozę ewentualnych deficytów i wczesne podjęcie odpowiednich działań (np. logopedycznych). To też możliwość wcześniejszego odkrycia talentów i zdolności dzieci i odpowiednia ich stymulacja.

Równy dostęp do wczesnej edukacji to możliwość wyrównania szans edukacyjnych. Jest to szczególnie ważne dla dzieci pochodzących ze środowisk defaworyzowanych.

Umiejętności, które dzieci opanowują w przedszkolu, procentują w dalszej edukacji lepszymi wynikami w nauce, a w dorosłym życiu lepszym funkcjonowaniem społecznym i zawodowym.

Od kiedy tańsze przedszkola?

Od września 2013 roku za każdą dodatkową godzinę pobytu dziecka w przedszkolu (czyli za każdą powyżej minimum 5 bezpłatnych godzin) rodzice płacą nie więcej niż złotówkę.

Ile godzin dziennie dziecko będzie mogło spędzić w przedszkolu bezpłatnie?

Gmina finansuje minimum 5 godzin pobytu dziecka w przedszkolu, za które rodzice nic nie płacą. Za każdą kolejną godzinę od września 2013 r. rodzice płacą nie więcej niż 1 zł. Są w Polsce gminy, które nie pobierają opłat za 6,7, a nawet 8 godzin.

Od kiedy miejsce w przedszkolu dla każdego 4-latka?

Już od września 2015 roku każde dziecko 4-letnie ma prawo do miejsca w wychowaniu przedszkolnym. O przygotowanie miejsc musi zadbać gmina. Rodzice mogą z tego prawa skorzystać, jeśli wyrażą zainteresowanie posłaniem dziecka do placówki wychowania przedszkolnego. Miejsca te mogą być przygotowane przez gminę zarówno w placówkach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez gminę jak i prowadzonych przez podmiot niepubliczny, który wprowadzi niższe opłaty dla rodziców (takie jak w przedszkolach gminnych).

Od kiedy miejsce w przedszkolu dla każdego 3-latka?

Od września 2017 roku każde dziecko 3-letnie będzie miało prawo do miejsca w wychowaniu przedszkolnym. O przygotowanie miejsc musi zadbać gmina. Rodzice będą mogli z tego prawa skorzystać, jeśli wyrażą zainteresowanie posłaniem dziecka do placówki wychowania przedszkolnego. Miejsca te będą przygotowane przez gminę zarówno w placówkach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez gminę jak i prowadzonych przez podmiot niepubliczny, który wprowadzi niższe opłaty dla rodziców (takie jak w przedszkolach gminnych).

Jaki jest podstawowy cel dotacji?

Podstawowy cel dotacji dla gmin to zniesienie dwóch największych barier w dostępie do przedszkoli - za małej liczby miejsc oraz wysokich opłat ponoszonych przez rodziców. Rząd chce, aby już w 2017 roku każde dziecko, którego rodzice wyrażą taką wolę, miało zagwarantowane miejsce w placówce przedszkolnej oraz, żeby rodzice rzeczywiście i realnie odczuli w domowym budżecie zmniejszenie opłat.

Jakie korzyści dla samorządów?

Dotąd gminy same finansowały utrzymanie przedszkoli. Nie dostawały dodatkowego dofinansowania na utrzymanie placówek z budżetu państwa (korzystały natomiast ze środków m.in. z odpisów od podatków PIT i CIT). Od września 2013 r. otrzymują pieniądze z budżetu państwa na każde dziecko, które korzysta z wychowania przedszkolnego na terenie gminy (nawet na te uczęszczające do placówek niepublicznych). Środki te służą do obniżenia opłat dla rodziców i tworzenia nowych miejsc edukacji przedszkolnej. Jednocześnie samorządy nie zostały pozbawione otrzymywanych wcześniej środków finansowych (w tym także z odpisów CIT i PIT).

Ile łącznie środków otrzymają samorządy?

W 2013 roku (za okres wrzesień-grudzień) 504 miliony zł (414 zł dotacji na każde dziecko), w roku 2014 ok. 1,56 miliarda złotych (1242 zł dotacji rocznej na każde dziecko), a w roku 2015 1,57 miliarda złotych (1273 zł dotacji rocznej na każde dziecko). W kolejnych latach kwota roczna dotacji na każde dziecko będzie wzrastać o wskaźnik inflacji.

Co z przedszkolami niepublicznymi? Na jakie dofinansowanie mogą liczyć?

Przedszkola niepubliczne zyskały od 2015 roku możliwość uzyskania dotacji z budżetu gminy w wysokości co najmniej 100% kosztów utrzymania dziecka w samorządowym przedszkolu publicznym. Pod jednym warunkiem – że dobrowolnie zdecydują się przyjąć zasady ustalone uchwałami rad gmin dla przedszkoli publicznych prowadzonych przez samorządy (czyli „dodatkowe" godziny za 1 zł, te same zasady rekrutacji itd.). Jeśli nie będą chciały z tego skorzystać, będą dotowane tak jak dotychczas.

Czy dotacja dotyczy również dzieci sześcioletnich?

Dotacja dla gmin naliczana będzie na wszystkie dzieci korzystające z wychowania przedszkolnego, również na 6-latki kontynuujące obowiązkowe przygotowanie przedszkolne, niezależnie od tego ile godzin przebywają w przedszkolu.

Co z pieniędzmi na rozbudowę oddziałów przedszkolnych?

W poprzednim okresie programowania (2007-2013) rząd podjął decyzję o przeznaczeniu dodatkowych ponad 200 milionów złotych ze środków UE na dofinansowanie oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i tym samym podniesienie standardu w tych placówkach. Dodatkowe środki zostały przeznaczone przede wszystkim na modernizację placówek, w których wychowanie przedszkolne odbywa się tylko w oddziałach przedszkolnych (ponad 2000 oddziałów przedszkolnych zlokalizowanych przy około 1400 szkołach podstawowych). Trafiły one w pierwszej kolejności do oddziałów przedszkolnych na terenie gmin o najniższym poziomie uprzedszkolnienia w danym województwie.

W obecnym okresie programowania (lata 2014 – 2020) środki Europejskiego Funduszu Społecznego będą przeznaczane przede wszystkim na tworzenie nowych miejsc edukacji przedszkolnej oraz podnoszenie jakości wychowania przedszkolnego.

Na ten cel przewidziano ok. 335,6 mln euro na lata 2014 – 2020 z EFS, jako 84,28% całości środków przewidzianych na realizację zadania oraz 15,72% środków z budżetu państwa (ich wielkość będzie uzależniona od kursu euro).